Zoals u weet, zal België van 1 januari tot en met 30 juni 2024 het roulerende voorzitterschap van de Raad bekleden. Het «trio» Spanje-België-Hongarije heeft hiervoor het «Programma voor achttien maanden (1^er juli 2023 – 31 december 2024) » als referentie [1].

In dit kader heeft onze Raad van Bestuur een voorstel bestudeerd, bijgesteld en goedgekeurd dat onder leiding van Frank Geudens en Hugo Jacobs is uitgewerkt; zij hebben de afgelopen twee maanden samen met onze regionale afdeling «Samen Europa» keihard gewerkt om dit voorstel tot stand te brengen.

We hebben dan ook een brief geschreven aan de Belgische premier en zijn regering om onze steun te betuigen en onze visie op de prioriteiten binnen het 18-maandenprogramma van het «trio» uiteen te zetten.

Het is de eerste keer dat onze vereniging zich tot de Raad van de EU wendt, waarmee we onze invloedssfeer uitbreiden, die tot nu toe twee van de drie belangrijkste EU-instellingen omvatte: de Commissie en het Parlement.

[1] Raad van de Europese Unie, POLGEN 62, 10597/23, 20 juni 2023.

Hier is de tekst.

We willen meer Europa en een beter Europa

Een sociaal pact ontwikkelen: het Europese model voor de toekomst¹

Sociaal. Wij vinden het van cruciaal belang dat Europa socialer wordt, met een steeds rechtvaardigere toegang tot gezondheidszorg, sociale rechten en echte Europese solidariteit. Naar onze mening moet de economie ondergeschikt zijn aan sociale rechtvaardigheid. Dat wil zeggen dat Europa een « »Sociaal pact". .

Kunstmatige intelligentie (AI) moet streng worden gereguleerd om er op verantwoorde wijze gebruik van te kunnen maken en misbruik te voorkomen. Er zal veel aandacht worden besteed aan de gevolgen ervan, en het zal worden ingezet ten behoeve van onze welvaart en ons welzijn.

L'onderwijs moet meer gebaseerd zijn op kritisch denken, vrije onderzoeking en een pluralistisch, neutraal en niet-dogmatisch humanisme. Het zal gericht zijn op de maximale ontplooiing van alle burgers. In heel Europa zouden jongeren uit kansarme gezinnen meer steun moeten krijgen en zouden de talenten van iedereen meer gestimuleerd moeten worden. Met respect voor ieders afkomst en wortels streven we naar een Europese identiteit, een Europese cultuur en een cultuur van vrede en gelijkheid. De ontwikkeling van de meertaligheid, zal nog meer aandacht krijgen. Uitwisselingsprogramma’s zouden voor alle bevolkingsgroepen toegankelijk moeten worden.

Burgers en vrijheden beschermen¹

Elke schending van de rechtsstaat binnen de EU zou moeten leiden tot geleidelijke sancties, die indien nodig kunnen oplopen tot de strengste maatregelen, zoals de opschorting van bepaalde uit de verdragen voortvloeiende rechten en het ontnemen van het stemrecht binnen de EU aan het betrokken land.

Je moet de genderneutraliteit in de Europese regelgeving. Geslacht speelt volgens ons geen rol. Gelijkheid intergenerationeel Wederzijds respect zou veel hoger op de Europese agenda moeten staan.

Bouwen aan een klimaatneutraal, ecologisch, rechtvaardig en sociaal Europa¹

Het ecosysteem en het klimaat moeten prioriteit krijgen in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, waarbij de financiële inspanningen moeten worden opgevoerd. Daartoe moet de toetreding van de EU tot dit «Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens» worden afgerond. En wij vinden het belangrijk dat de doelstellingen van de «Green Deal» in al hun facetten daadwerkelijk worden verwezenlijkt. Europa moet meer verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst van onze planeet.

De belangen en waarden van Europa wereldwijd uitdragen¹

De mensenrechten en de grondbeginselen van de EU zouden moeten vereisen dat vooraf advies wordt ingewonnen bij het Europees Hof van Justitie, zelfs als dit zou kunnen leiden tot de nietigverklaring van een nationale wet. De persvrijheid en de vrijheid van onderzoek en ontwikkeling van elke burger zullen worden gerespecteerd. De neutraliteit van de regering moet volledig worden gewaarborgd.

Bestuur. De humanistische waarden zouden sterker doordringen in de Europese instellingen en hun procedures. De voorzitters van de Europese Raad en de Europese Commissie zullen via rechtstreekse verkiezingen worden gekozen. Het gemeenschappelijk buitenlands beleid, de vaststelling van basiswetgeving door het Europees Parlement en de afschaffing van de unanimiteitsregel zullen worden ingevoerd. Onze defensieve veiligheid moet een meer collectief Europees karakter krijgen. De onderhandelingen over de toetreding van kandidaat-lidstaten moeten vastberaden worden voortgezet.

De grondbeginselen van Europa vormen de hefbomen voor een betere samenleving die gebaseerd is op gelijkheid. Gelijkheid op het gebied van democratische rechten en zelfbeschikking in de eigen levenskeuzes moet vrij zijn van religieuze of dogmatische dwang.  De vrijheid van denken, gebaseerd op wederzijds respect, moet naar onze mening worden verankerd in een «Europese grondwet».

Bijlagen

Een sociaal pact ontwikkelen: het Europese model voor de toekomst

Europa zal sociaal zijn of het zal niet zijn. De Europese samenleving moet ten dienste staan van de burgers. Europa socialer maken. De economische organisatie zal ondergeschikt zijn aan sociale rechtvaardigheid. Zodra de economie in conflict komt met het sociale, zullen de sociale waarden prevaleren. Wij willen dat Europa het «Sociaal Pact» sluit.

De beginselen van de Verlichting zijn sinds 1944 uitgebreid en verdiept met de universele sociale rechten. Deze werden afgekondigd bij de start van de hernieuwde campagne van de Internationale Arbeidsorganisatie in Philadelphia onder het motto: vrede is alleen mogelijk door sociale rechtvaardigheid.

De toenemende ongelijkheid binnen en tussen samenlevingen is de oorzaak van talloze problemen. Ongelijke samenlevingen zijn ook onstabiele samenlevingen. Er ontstaan interne verdeeldheden, en vroeg of laat ook interne conflicten. Het resultaat is doorgaans ondemocratisch.

Laten we het citaat van Paul De Grauwe nog eens in herinnering brengen: «Iemand die een paar miljard op zijn spaarrekening heeft staan, vormt een gevaar voor de democratie.».

Het Europese sociale model heeft sinds de Tweede Wereldoorlog altijd voorop gelopen op het gebied van sociale vooruitgang, en dat is nog steeds zo. Wat de Europeanen verenigt, is ons streven naar sociale rechtvaardigheid en een sterke sociale bescherming. In die zin is de Europese Unie een voorbeeld voor de rest van de wereld.

Europa moet de drijvende kracht zijn achter een nieuw maatschappelijk project, waarin economische ontwikkeling en sociale vooruitgang hand in hand gaan. Onze economie zal ten dienste staan van de mensen. Laten we een voortrekkersrol in de wereld spelen door een sociaal pact te sluiten.

Kunstmatige intelligentie (AI)

AI kan Europa helpen zich verder te ontwikkelen. Er zijn grotere inspanningen op technologisch gebied nodig om onze positie te waarborgen en zelfs te versterken. Ook de daaruit voortvloeiende maatschappelijke transitie en het naleven van ethische beginselen verdienen bijzondere aandacht.

Onderwijs  

Er is «een heel dorp» nodig om een kind op te voeden. Onderwijs is een maatschappelijke taak. Het onderwijs in Europa moet zich daarom niet alleen richten op de overdracht van kennis, maar ook op de alomvattende ontwikkeling van elk individu. De basis voor deze ontwikkeling wordt al op zeer jonge leeftijd gelegd: crèches, kleuterscholen, kleuterklassen en zelfs kinderopvangcentra spelen in dit opzicht een zeer belangrijke rol. Hiervoor is goed opgeleid personeel en degelijke faciliteiten nodig.

De migratiestromen zorgen voor meer diversiteit in Europa, wat scholen voor talrijke uitdagingen stelt. Met respect voor ieders afkomst en herkomst moeten we ernaar streven bij onze jongeren een Europese identiteit, een Europees en mondiaal burgerschap en een gedeeld humanistisch waardenkader te creëren. In dit verband is internationaal overleg tussen onderwijsexperts noodzakelijk.

Het subsidiariteitsbeginsel zal in heel Europa worden versterkt. De projecten zullen worden uitgebreid, met mogelijkheden voor elk type opleiding. Culturele uitwisseling vormt de basis voor wederzijds begrip en respect, en helpt niet alleen om de complexiteit van de wereld te ontdekken, maar ook om deze te aanvaarden en te koesteren. Democratisch onderwijs vanuit een veelzijdig perspectief wordt een noodzaak. Wij hechten groot belang aan meertaligheid. De toenemende digitalisering kan in dit opzicht een hulpmiddel en een steun zijn.

In deze complexe context zijn Europa, het Europese project en de Europese waarden van essentieel belang, overeenkomstig artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Het is dan ook vanzelfsprekend, ja zelfs noodzakelijk, dat zowel het verleden als de toekomst van Europa in alle lessen aan bod komen. De Europese competentie moet onze jongeren voorbereiden op een nieuwe, supranationale en postnationale toekomst.

Het onderwijs in Europa zal niet dogmatisch zijn: het zal de identiteit van iedereen respecteren, ongeacht iemands wereldbeeld. Dit houdt de facto een neutraal onderwijs in, verzorgd door een instelling die niet gebonden is aan religie, economie of filosofie. De school is geen eiland en moet voortdurend in contact blijven met de samenleving en de sociale context waarin zij zich bevindt.

Burgers en vrijheden beschermen

Gendernetraliteit en gelijkheid tussen generaties

Geslacht mag geen onderscheidende factor zijn (met uitzonderingen om bijvoorbeeld politiële of medische redenen). We hebben een neutrale Europese identiteitskaart nodig met basisgegevens. Ouders, ongeacht hun aantal en geslacht, hebben dezelfde rechten en plichten, waaronder zwangerschaps- en vaderschapsverlof.

De wereld verandert steeds sneller, waardoor er binnen één generatie steeds meer verandert. Er moet meer aandacht worden besteed aan de gelijkheid tussen de generaties.

Bouwen aan een klimaatneutraal, ecologisch, rechtvaardig en sociaal Europa

De strijd tegen klimaatverandering moet worden opgenomen in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het Groene Akkoord moet in al zijn facetten worden uitgevoerd. Om de strijd tegen klimaatverandering socialer te maken (zowel wereldwijd als binnen de rijke landen), moet er een fonds worden opgericht.

 We nemen dit idee op in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, we steunen de «Green Deal» van de Europese Commissie en we willen dat deze in al zijn aspecten wordt uitgevoerd!

Hiervoor zijn aanzienlijke financiële middelen nodig, die in een fonds moeten worden bijeengebracht. Uit dit fonds zullen de aanpassingsmaatregelen tegen de klimaatverandering worden gefinancierd, zodat ook arme landen deze kunnen dragen! Europa zal dus nog meer verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst.

De belangen en waarden van Europa wereldwijd uitdragen

Schending van de grondbeginselen van de rechtsstaat zal leiden tot de strengste sancties, zoals opschorting van het lidmaatschap en het ontnemen van stemrechten binnen de EU.

De rechtsstaat is een zeer belangrijke pijler van de democratie en heeft tot doel een evenwicht te creëren tussen de staatsmachten, teneinde de grondrechten en vrijheden te waarborgen. De rechterlijke macht moet volledig onafhankelijk functioneren, zonder inmenging van andere overheidsinstanties in benoemingen, bevorderingen, tuchtzaken en de inhoud van de rechtspraak.

Een schending van deze onafhankelijkheid moet worden bestraft met de strengste sancties uit het Europese arsenaal, en niet alleen met de opschorting van de toekenning van beurzen. De rechtsstaat zal de grondrechten beschermen, die weliswaar kunnen evolueren.

Sommige lidstaten zijn in dit verband al door de Europese rechtbanken veroordeeld. De Europese reactie moet dan ook een zeer krachtig signaal afgeven aan die lidstaten die de rechtsstaat niet serieus nemen of dreigen dat niet te doen. De handelingsvrijheid en de vrijheid van meningsuiting van alle burgers zijn van groot belang.

Bestuur

We moeten de Europese integratie bevorderen door middel van een democratische en humanistische aanpak die gericht is op de toekomst. Europa moet zich inzetten voor het behoud van welvaart en welzijn, het verbeteren van de defensieve veiligheid, het waarborgen van onafhankelijkheid en het verzekeren van vrede en welvaart.

Defensieve veiligheid, dat wil zeggen het waarborgen van de onafhankelijkheid en het handhaven van de vrede, is van doorslaggevend belang voor onze toekomst.

Er is een passend intergouvernementeel systeem nodig. Er moet actief worden gestreefd naar een constitutioneel en federaal Europa. Europa moet een sociaal systeem zijn met waarden en normen, en met een actief en participatief burgerschap.

De burgers zullen via diverse participatiekanalen en op alle niveaus bij de lancering van nieuwe initiatieven worden betrokken. De EU moet eerst het besluitvormingsproces en het institutionele evenwicht versterken alvorens haar uitbreiding voort te zetten.

Redactiecomité